Moment...

Laatste blogs


BLOG: Waarom wintertijd je biologische klok kan verstoren.

Aankomend weekend is het weer zover: de wintertijd gaat in.

Voor de één een heerlijk uurtje langer slapen, voor de ander de start van een zware periode.

Chronobiologen zijn geen voorstanders van zomertijd en wintertijd. Zij pleiten ervoor continu in zomertijd óf wintertijd te leven, zodat onze biologische klok minder verstoord raakt. Er zijn veel mensen die de gevolgen van die wisseling ieder half jaar aan den lijve ondervinden. Jetlag, vermoeidheid en depressie die worden veroorzaakt door een verstoord bio-ritme. Maar wat zorgt er nu voor dat we van dit kleine uurtje verschil klachten krijgen in ons lichaam?
Zijn onze hersenen verantwoordelijk of iets anders? Wat kun je doen om klachten te verminderen?


De "klokgenen"

In alle cellen van ons lichaam komen speciale klokgenen voor. Klokgenen werken als regelaars en bepalen welke cellen welke eiwitten vrijmaken. Met deze eiwitten worden allerlei processen in ons lichaam aangestuurd.
Voorbeelden hiervan zijn het vrijmaken van energie uit brandstof, aanmaak van nieuwe cellen, urineproductie, het omzetten van suiker en vet en nog veel meer.

De klokgenen in de cellen sturen indirect de activiteit van al deze processen in ons lichaam. En omdat de klokgenen werken volgens een ritme van ongeveer 24 uur, werkt ons hele systeem dus in datzelfde ritme. Om alle klokgenen in alle cellen op elkaar af te stemmen, is er een soort algemene regelkamer nodig die weet "hoe laat het is" en wat er moet gebeuren. De klokgenen worden hierdoor "gelijkgezet", zodat je’s nachts niet uit bed moet omdat je vergaat van de honger of overdag omvalt van de slaap.
Die algemene regelkamer wordt dé biologische klok genoemd en ligt in onze hersenen. Net boven de kruising van de oogzenuwen, in een gebied dat de hypothalamus heet, liggen twee kernen van ongeveer 8000 zenuwcellen.
Ze liggen daar niet voor niets. De inval van licht is erg belangrijk voor ons slaap-waakritme en de aansturing van bijbehorende processen.
Je weet waarschijnlijk wel dat teveel licht de melatonine-productie remt en je slechter in slaap valt. Maar ook andersom geldt dat wanneer je in de ochtend direct in het licht stapt je sneller energie zult krijgen. Zo blijven we gelijk lopen met onze buitenwereld.

Natuurlijk ritme vs realiteit

Wanneer we een tijd zonder verplichtingen en horloges leven, zoals op vakantie, wordt duidelijk wat ons natuurlijke ritme is. Als we onze biologische klok en onze klokgenen rustig hun werk laten doen en luisteren naar ons lichaam, zullen we elke dag rond dezelfde tijd naar bed gaan en elke dag op ongeveer hetzelfde tijdstip uitgerust ontwaken. Zoals de natuur het eigenlijk bedoeld heeft.
Helaas is dit in ons hedendaags bestaan bijna onmogelijk geworden. Wanneer je gevoelig hiervoor bent kun je moeite hebben met de wintertijd. Het licht verdwijnt al voordat je van je werkt vertrekt en in de ochtend verlaat je het huis voor dag en dauw.

Ook het gebruik van smartphones, laptops en tv's in de avond helpt ons niet. Dit wordt door je zenuwcellen opgepikt als daglicht.

Wintertijd

Tijdens de wintertijd gaat de klok een uur achteruit. Dat ene uurtje verschil in tijd lijkt niet zoveel, maar kan wel degelijk een impact op je bioritme hebben. Ons bioritme als hierboven beschreven loopt niet in de pas en dat zal ook gelden voor alle processen die aangestuurd moeten worden. En daar kun je zeker last van hebben. Wanneer je hier gevoelig voor bent kun je dit ervaren als een mini-jetlag. Je bent dan misschien vermoeid, eerder wakker, je slaapt slechter en je hebt op andere tijden ineens trek in eten. 
Dit proces heeft even tijd nodig en zal zichzelf in de weken na het verzetten van de klok weer herstellen. Het gebruik van een melatonine-supplement kan helpen Melatonine draagt bij tot de vermindering van de tijd die nodig is om in slaap te vallen en verlichting van subjectieve gevoelens van een jetlag. 

Tips voor een soepele overgang

Ga bewust om met licht
Het spel tussen licht en donker is erg belangrijk dus doe daar je voordeel mee. Ga direct naar buiten zodra je wakker bent om voor een frisse neus en daglicht! Dit geldt ook gedurende de dag. Ga in je lunchpauze lekker een wandeling maken.
In de avond is juist het omgekeerde van belang. Bouw de dag langzaam af. Dim de lichten en leg je telefoon/iPad/laptop weg. Kijk ook niet te lang tv, dit beïnvloedt ook je melatonine-aanmaak. Zorg er voor dat je kamer pikdonker is.

Zorg voor rituelen
Vaste rituelen in de avond kunnen helpen om rustig en ontspannen de nacht in te gaan.  Het werkt niet alleen bij kinderen maar zeker ook bij volwassenen om vaste patronen aan te houden. Doe het ’s avonds rustiger aan als voorbereiding op de nacht en plan niet te veel activiteiten. Als je last hebt van een wintertijd ‘jetlag’ zorg dan dat je op tijd eet zodat je de avond vrij hebt. 

Bereid je voor
Wanneer je merkt dat je last hebt van de wintertijd kun je je het beste voorbereiden.  Ga bijvoorbeeld op de zaterdagavond 1 uur later slapen, zodat je zondagochtend op de gebruikelijke tijd wakker wordt. Een andere manier is dat je nog langer de tijd neemt om je voor te bereiden op de wintertijd. Ga bijvoorbeeld 12 dagen voordat de wintertijd plaatsvind steeds 5 minuten later naar bed. Je kunt natuurlijk ook 6 dagen voordat de wintertijd plaatsvindt 10 minuten later naar bed gaan. Wat je zelf het prettigste vind. 

Let op je voeding

Bij de overgang naar de wintertijd kun je in de ochtenden het beste kiezen voor eiwitrijke maaltijden. In de avond zijn voedingsmiddelen die rijker zijn aan koolhydraten aan te raden. Probeer regelmatig te eten en niet te snacken. Je lichaam kan je soms voor de gek houden door een enorme trek te creëren. Geef hier niet aan toe, dan zul je sneller in het ritme zitten. 

Beweeg
Ook al ben je overdag vermoeid, het is toch een goed idee om zoveel mogelijk te bewegen. Hiermee houd je je lichaam actief en ga je juist de vermoeidheid tegen. Vaak voel je je beter na een uurtje sporten. Ook een simpele wandeling kan al verschil maken.

Melatonine Sleep Forte
120 tabletten (651090)
€ 19,50
Meer info
Bestel: